درآمد در موسیقی عبارت است از مقام اصلی موجود در یک دستگاه که سایر مقامات زیرمجموعه آن دستگاه،حول محور آن گردش نموده و پس از فراز و نشیب های مکرر به آن رجوع می نمایند.
تعریف موسیقایی درامد
به عبارتی ساده تر: 

1- مقدمه و برداشت و ابتدای سخن در یک مجلس برای جلب توجه حاضران در مجلس.

2- مدخل آواز، مقدمه در ساز و آوازها، ابتدای آواز (منظور از درآمد شروع ارائه دستگاه یا آوازی است)
بهتر است بدانیم که در ردیف موسیقی در ابتدای هر دستگاهی که می گویند: درآمد اول، درآمد دوم یا سوم و… ممکن است برای اجرای دستگاه یا آوازی، یکی از آن درآمد ها خوانده شود.

لازم است یادآوری کنم که همه دستگاه ها و آوازها و حتی اکثر گوشه ها دارای درآمد هستند.

فرود یا فروز در مقابل اوج یا فراز

جابجایی هر پدیده فیزیکی از یک سطح بالا به سطح پایین را فرود گویند. به عبارتی مایل شدن هر پدیده ای از مدارج و سطوح بالا به درجات پایین را فرود گویند و قاعدتاً به مایل شدن هر پدیده به طرف زمین و تکیه گاه اولیه اش فرود آن پدیده گویند. خواه آن پدیده از اجسام باشد و یا هر چیز دیگر.

تعریف موسیقیایی فرود

تغییر فرکانس صدا از سطوح بالا به طرف پایین در چهارچوب قوانین آواز را فرود گویند. بعضی از اساتید از جمله ابوالحسن خان اقبال آذر (آوازخوان مکتب تبریز) کلمه فرود را فروز نیز گفته اند که اگر کلمه فروز را به معنی پایین آمدن و فرود بدانیم، نقطه مخالف آن فراز به معنی اوج و بلندی خواهد بود. 
در ردیف موسیقی ایران انواع و اقسام فرودها را داریم که هریک به طریقه های خاص و متفاوت اجرا می شوند. زیبایی و پختگی فرودها بستگی به درصد مهارت و تخصص و تسلط آوازخوان دارد.

نکته مهم

در امر آوازخوانی اگر خواننده فرود را ناقص بگذارد می توان گفت که حق آواز را ادا نکرده است و آواز را نیمه تمام و ناقص گذاشته است.

رِنگ (Reng) 

اصولاً در بافت ردیف موسیقی سنتی ایران وجود رنگ مکمل زیبایی های کلی نهفته در زنجیره ردیف است، به بیان ساده رنگ تزیینی نهایی است برای نشان دادن خاتمه نوازندگی.
علت اساسی قرار گرفتن رنگ در خاتمه ردیف دستگاه های موسیقی، ایجاد تحرک، نشاط و وجد است در شنونده، چرا که بافت مقاطعی از ردیف موسیقی چه بسا برای شنونده (به خصوص شنونده هایی که بی‌اطلاع از علم موسیقی هستند) کسل کننده و خمودگی آور باشد.
همه طبقات مردم اعم از خواص (آنهایی که از علم موسیقی و مسائل فنی آن تا حدودی اطلاع دارند) و عوام (آنهایی که موسیقی را صرفاً به خاطر لذت شنیداری خواهانند) رنگ را دوست داشته و این قسمت از موسیقی ردیفی را بیشتر می پسندند. 
رنگ ها در زنجیره ردیف انواع و اقسام دارند که معروفترین آنها عبارتند از:
1- رنگ دلگشا (در دستگاه سه گاه)
2- رنگ اصول (در دستگاه شور)
3- رنگ کوراوغلی (در دستگاه ماهور)
4- رنگ فرح (در دستگاه همایون)
5- رنگ فرح انگیز (در آواز بیات اصفهان)
6- رنگ تاجری (در آواز بیات ترک)
7- رنگ لزگی (در دستگاه چهارگاه)
8- رنگ نستاری (در دستگاه نوا) و…. که براساس رنگ های ثبت شده مذکور نوازندگان به خلق ملودیهای نو مبادرت می ورزند.

چهار مضراب

قطعه ای است که صرفاً برای نوازندگی ساخته و پرداخته می شود و غالباً نوازنده آن را به تنهایی اجرا می نماید.
چهار مضراب اصولاً برای ایجاد تنوع و تحول روحی و خارج شدن از یکنواختی و خمودگی در طول اجرای زنجیره ردیف اجرا می شود.
در قدیم نوازندگان آن را قبل از درآمد دستگاه یا آواز نیز می نواختند، برای مثال ردیف آوازی زنده یاد استاد مرتضی نی داوود که غالباً در شروع هر یک از دستگاه ها یک چهار مضراب نیز موجود است.
در پنجاه سال اخیر چهار مضراب هایی با ساختارهای جدید بوسیله نوازندگان و هنرمندان ساخته شده است، برای مثال اساتیدی همچون علینقی خان وزیری، مرتضی نی داوود، رضا و مرتضی محجوبی، ابوالحسن خان صبا، فرامرز پایور، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، پرویز یاحقی، حبیب الله بدیعی، اسدالله ملک و… چهار مضرابهای زیبا و جاودانه ای را به وجود آورده اند.
چهار مضراب ها از لحاظ ساختاری بر دو نوع کوتاه و بلند می باشند:
1- چهار مضرابهایی که در بین اجرای ردیف آوازی بصورت مقطعی اجرا می شود مانند چهار مضراب بیات راجه، چهار مضراب عشاق، چهار مضراب عراق و… که غالباً زیاد بسط و گشترش ندارند و زود خاتمه می یابد.
2- چهار مضرابهایی که در آغاز ردیف و یا قطعه آوازی باشد که در اینصورت چهار مضراب طولانی شده و در طول چهار مضراب به هر یک از گوشه های دستگاه موسیقی و یا آواز اشاراتی می شود.
ضربهای معمول و مرسوم در ساختار چهار مضرابها، ریتم هایی از قبیل 8/6، 4/3، 8/3، 16/6 و… می باشند.

وجه تسمیه چهارمضراب

اصطلاح چهار مضراب از روی نوعی آهنگ ضربی که نوازندگان قدیم موسیقی با ساز تار می نواخته اند به وجود آمده است.
این نوع ضریب ها ابتدا با چهار نواخت (مضراب) شروع می شده است که نواخت اول و دوم به سیم های سفید تار و نواخت سوم به سیم های زرد و نواخت چهارم به سیم های چهارم (سیم هایی که به واخوان معروفند) تار اصابت می کرده است و به عنوان پایه ملودی محسوب می شده است.
بهترین نمونه آن چهار مضراب بیات اصفهان است که در ردیف اول ویولون زنده یاد استاد ابوالحسن صبا موجود است.
چهار مضراب معمولاً با یک پایه شروع می شود بدین ترتیب که یک یا دو میزان وزن مخصوصی برای قطعه در نظر گرفته می شود و کلیه جملات بعدی به این پایه اولیه منتهی می گردند.
در فرم چهار مضراب ممکن است ملودی آن، بسط همان پایه اولیه باشد یا ملودی متنوع دیگری متناسب با پایه اصلی که با مهارت به پایه اول متصل می شود، در نظر گرفته شود.
بدون شک کلیه جملات چهار مضرابی بایستی نشانگر گوشه های ردیف موسیقی ایران باشند و البته رعایت تکنیک صحیح ساز در هنگام نوازندگی از نکات مهم در ساختمان یک چهار مضراب است (مقدمه سی قطعه چهار مضراب برای سنتور فرامرز پایور) ناگفته نماند که فرم چهار مضراب از قدیم تاکنون دستخوش تحولات و تغییراتی شده است ولی آنچه مسلم است اساس و بنیان و دستمایه، همان مطالب قدیم بوده و هست.
منبع: کتاب آشنایی با دستگاه های موسیقی ایرانی و لیست کامل گوشه ها و آوازها
تهیه و تنظیم: امید الیاسی