برای نواختن آثار فاخر باغ، موتزارت و بتهوون باید در سبک کلاسیک بنوازید. تصور نکنید که موسیقی کلاسیک بخاطر وفاداری به یک سری قوانین و مقررات، خشک و محکم است. بسیاری از گیتاریست هایی که در هر دو شاخۀ موسیقی کلاسیک و پاپ فعالیت داشته اند در یافته اند که برخی از جنبه های نوازندگی گیتار کلاسیک رهایی بخش اند. این دسته از نوازندگان سعی کرده اند تکنیک های موسیقی کلاسیک را به نوازندگی پاپ و راک وارد کنند.

شیوۀ نشستن برای نواختن گیتار کلاسیک

گیتاریست کلاسیک واقعی به شکلی متفاوت با سیار گیتاریست ها می نشیند و گیتار را به جای پای راست، روی پای چپ شان نگه می دارند.

همچنین، آنها پای چپ شان را با استفاده از زیرپایی حدود 15 سانتیمتر بالا می آورند. با اجرای این عمل، به اهداف زیر دست می یابید:
1. وجه پائینی گیتار (یعنی سمتی که در جهت سیمهای زیرتر قرار دارد) در حالیکه پشت آن در مقابل شکم تان است، روی پای چپ می گذارید. وزن بازوی راست تان در طرف باس گیتار، ساز را در محل مورد نظر نگه می دارد. بنابراین، دستان شما برای نواختن کاملا رها هستند.

2. گیتار را در حالتی خاص نگه می دارید تا بتوانید با دست چپ هر فرتی را با زاویۀ صحیح (عمود بر سیمها) بنوازید. این حالت یا پوزیسیون به شما کمک می کند تا در پوزیسیون های زیر تر (پوزیسیون های 7 و بالاتر) آسان تر از آنگونه که در حالت نشسته با گیتارهای سیم فلزی می نوازید، بنوازید.

در هر صورت، چنانچه برای نوازندگی به سبک کلاسیک مصمم هستید باید حالت صحیح نشستن را رعایت کنید، ضمنا، باید نت خوانی را نیز به خوبی بلد باشید زیرا بسیاری از نت های چاپی گیتار بدون تبلچر منتشر می شوند.

توجه: توجه خاص به صاف نشستن در لبۀ صندلی و بالا آوردن پای چپ نکات بسیار مهمی هستند. سر گیتار یعنی جایی که کوک قرار دارد را نیز باید همسطح شانه تان نگه دارید.

نوازندگی گیتار کلاسیک
شکل- قرار دادن گیتار بر روی پای چپ با زیر پایی

به کارگیری پوزیسیون صحیح دست راست

پس از حالت بدن، موقعیت قرار گرفتن دست راست مهمترین موضوع برای رسیدن به صدای صحیح موسیقی کلاسیک است.

برای دستیابی به قویترین حجم صدای ممکن که با آن بتوانید ملودی را از دل صداهای باس و صداهای درونی بیرون بکشید اینست که با زاویۀ 90 درجه (یعنی عمود) به سیمها ضربه بزنید.

برای عمود شدن انگشتان بر سیمها و قرارگیری شست در فاصلۀ حدود 4 سانتیمتری سمت چپ انگشت اشاره (از زاویه دید شما)، مچ تان را بچرخانید.

در این حالت، شست و دیگر انگشتان دست راست (اشاره، میانی و حلقه) به ترتیب بر سیمهای ششم، سوم، دوم و اول قرار می گیرند. شیوۀ موقعیت دهی صحیح دست راست در گیتار کلاسیک همین است.

آموزش گیتار کلاسیک
شکل- پوزیسیون صحیح دست راست

ناخن ها بر لحن نوازندگی مؤثراند؛ پس مراقب شان باشید

ناخن هاب انگشتان دست راست بر لحن نوازندگی شما تأثیر می گذارند. اگر ناخن هایتان خیلی کوتاه باشند، تنها نرمۀ انگشتان به سیمها ضربه می زند و صدای حاصل بیشتر نرم و ملایم خواهد بود.

برعکس، اگر ناخن هایتان خیلی بلند باشند، فقط ناخن ها به سیم ضربه می زنند و صدا تیز تر و زنگ دار تر خواهد بود.

اغلب، گیتاریست های کلاسیک ناخن هایشان را به اندازه ای بلند می کنند که ناخن و نرمۀ انگشت همزمان به سیم ضربه بزند و صدایی دلچسب و شفاف تر ایجاد کنند.
پس بهتر است ناخن هایتان را کمی بلند کنید و سپس آنها را بگیرید تا کاملا گرد و هم ارتفاع با سطح سر انگستان تان شوند. سپس آنها را با استفاده از سوهان یا سنباده ناخن پرداخت کنید.

البته، فقط ناخن های دست راست را بلند کنید. ناخن های دست چپ را باید کوتاه نگه دارید تا هنگام فشردن سیمها با فرت برد برخورد نکنند و مانع درست به صدا درآمدن نت ها نشوند.

گینار کلاسیک

چگونه رنگ صدا را تغییر دهیم؟

می توانید با جابجایی موقعیت دست راست در طول سیم ها (نزدیک به خرک یا به فرت برد یا دقیقا روس سوراخ صدا) رنگ صدای سیم ها را تغییر دهید.

در صورتیکه دقیقا بالای سوراخ صدا بنوازید، صدایی غنی و پر خواهید داشت. هر چه به سوی خرک بروید، رنگ صدا کم حجم تر و زنگ دار تر خواهد شد. هر چه به سوی فرت برد بروید، رنگ صدا شفاف تر و ملایم تر می شود.

چرا به تغییر رنگ صدا (تغییر طنین) نیازمندیم؟

اغلب به خاطر تنوع به اغییر رنگ صدا نیاز پیدا می کنیم. اگر قطعه ای را می نوازید که بخشی از آن تکرار می شود، شاید اولین بار آن را بالای سوراخ صدا بنوازید و سپس در تکرار، آن را در نزدیکی خرک بزنید.

یا شاید به نقطۀ اوج قطعه نزدیک می شوید و می خواهید با استفاده از تولید صدایی زنگ دار تر و کم حجم تر، تأثیرگذاری آن را بالا ببرید. در این حالت می توانید نزدیکتر به خرک بنوازید.

پوزیسیون دست چپ در نواختن گیتار کلاسیک

هنگامیکه در سبک کلاسیک فرت گیری می کنید، سعی کنید دست چپ تان را همچون دستگاهی در نظر بگیرید که در حالتی با زاویۀ عمود و قائم قفل شده است. بهتر است به این شیوه عمل کنید؛
1. انگشتان تان را خمیده نگه دارید تا سرانگشتان تان با زاویه 90 درجه بر فرت برد بنشینند و آنها را نسبت به سیم به صورت عمود بگیرید.
2. شست تان را تقویت کنید و آن را در حالیکه بر پشت دسته می فشارید، کاملا روبروی انگشت اشاره قرار دهید. در حالیکه به فرت های بالاتر می روید، انگشت شست تان را نیز موازی با سایر انگشتان، همیشه در برابر انگشت اشاره حرکت دهید. میتوانید مانند سایر انگشتان آن را در عرض دسته نیز حرکت دهید ولی هرگز اجازه ندهید از فرت برد بالا بزند.
3. بازو را نیز با دستتان حرکت دهید تا دستتان همیشه عمود بر سیمها قرار گیرد. هنگامیکه فرت های بم تر را می نوازید، آرنج تان را رو به بیرون، دور از بدن، نگه دارید. در فرت های زیر تر ، آرنج را به داخل، نزدیک بدن بیاورید.

آموزش گیتار کلاسیک در آموزشگاه موسیقی همراز
شکل- پوزیسیون دست چپ در گیتار کلاسیک

نواختن تیراندو و آپویاندو

اگر سیم را با زاویۀ تقریبا رو به بالا می نوازید، انگشت تان در هوا بر بالای سیم مجاور بعدی معلق خواهد ماند تا وقتی که مجددا بخواهیم آن را مرتعش کنیم. این شیوۀ نواختن را که طی آن انگشت تان آزادانه در هوا معلق خواهد ماند، تیراندو می نامند.

اصول نوازندگی گیتار کلاسیک
شکل- نحوۀ نواختن تیراندو

در سبک نوازندگی گیتار کلاسیک برای اجرای قطعات غیر ملودیک از جمله آرپژ (آکوردهایی که به جای نواختن نت هایش، یک به یک نواخته می شود) از تیراندو استفاده می شود.

سعی کنید سیمهای آزاد را با استفاده از تکنیک ضربه به سیم تیراندو آرپژنوازی کنید (شست بر سیم ششم، انگشت اشاره بر سیم سوم، انگشت میانی بر سیم دوم و انگشت حلقه بر سیم اول).

نواختن آپویاندو

در نواختن به شیوۀ آپویاندو، پیگیری ضربه به روشی متفاوت با تیراندو اجرا می شود. به سیم کاملا به صورت افقی ضربه بزنید (نه رو به بالا) طوریکه انگشت تان پس از ضربه بر سیم مجاور بعدی بم تر قرار گیرد.

با وارد کردن ضربۀ کاملا افقی به سیم به جای ضربه با زاویۀ رو به بالا، بیشترین حجم صدای ممکن را از آن خواهید گرفت. به همین دلیل، آپویاندو برای نواختن نت های ملودی مناسب است.

نت های ملودی بسیار مهم هستند و برای آکسان گذاری بر نت های ملودی در قطعات کلاسیک حاوی صدای درونی (نت های پرکننده یا پس زمینه بر سیم های میانی که به شیوۀ تیراندو نواخته می شوند) و نیز نت های باس از تکنیک آپویاندو استفاده کنید.

اصول اولیه نواختن گیتار کلاسیک

شکل- نحوۀ نواختن آپویاندو

آرپژنوازی و کنتراپونتال

اغلب قطعات گیتار را با استفاده از سبک آرپژنوازی یا سبک کنتراپونتال می نوازید.
در سبک آرپژنوازی؛ آکوردی را با دست چپ می گیرید و در همین حال سیمها را با دست راست به طور متوالی می نوازید تا صدای سیمها پس از نواختن امتداد داشته باشد. معمولا، همزمان بر سیمهای بالا به شیوۀ آپویاندو روی آرپژ، ملودی خواهید نواخت.

سبک کنتراپونتال خود بخش دارد: بخش باس که با شست می نوازید و بخش تریبل (ملودی) که معمولا به شیوۀ آپویاندو با تغییر انگشتان اجرا می کنید.

واژۀ کنتراپونتال به سبک کنترآپوان اشاره دارد که در آن دو یا تعداد بیشتری ملودی را همزمان و معمولا با ریتم های متضاد می نوازید. درست مثل اینکه دو نفر با تفکرات متفاوت، به طور همزمان، اندیشه هایشان را بیان کنند.