افسانه پیدایش موسیقی

مقدمه

افسانه پیدایش موسیقی یکی از قطعات پازل زندگی انسان ها از دیرباز تاکنون بوده است. این داروی سحرآمیز هدیه طبیعت به انسان بود اولین جرقه های موسیقی در ذهن انسان با شنیدن صدای طبیعت بود. به مرور زمان موسیقی به درون ادیان هم نفوذ کرد و انسان ها حتی در نیایش خدایان، دعاهای خود را به صورت ریتمیک و با موسیقی انجام می دادند.

اولین موسیقی در کجا نواخته شد؟ 

در ملت های مختلف افسانه هایی مبنی بر پیدایش موسیقی در این کشورها سالها سینه به سینه چرخیده است. از ساخت ساز “لیر” با روده آپولون و کاسه لاک پشت توسط هرس تا قهر الهه خورشید در ژاپن و حتی دستور هائونگ تی امپراطور چین مبنی بر اختراع موسیقی و نواختن صدای پرندگان.

در این کتاب سعی شده است تا پیدایش موسیقی در ایران و معرفی سبک های موسیقی در ایران مورد بررسی قرار بگیرد.

موسیقی

ترانه به هر نوا و صدایی گفته می شود که شنیدنی و خوشایند باشد و انسان یا موجودات زنده را دچار تحول کند. موسیقی بیان احساسات انسان است به وسیله اصوات. موسیقی هنری است دارای نوا و سکوت. ارائه تعریف آکادمیک موسیقی موضوعی است که برای قرن ها موردبحث و کشمکش صاحب نظران بوده است. همچنان هیچ تعریفی از موسیقی وجود ندارد که مورد قبول همه اهل این هنر باشد. طبق یکی از پذیرفته شده ترین این تعاریف، موسیقی به اصواتی گفته می شود که آگاهانه تولید شوند.

واژه موسیقی از واژه ای یونانی و گرفته شده از کلمه Mousika و مشتق از کلمه Muse می باشد که نام رب النوع حافظ شعر و ادب و موسیقی یونان باستان می باشد.
موسیقی را هنر بیان احساسات به وسیله آواها گفته اند که مهمترین عوامل آن صدا و ریتم هستند و همچنین دانش ترکیب صداها به گونه ای که خوشایند باشد و سبب انبساط و انقلاب روان گردد نیز نامیده می شود. 

پیشینیان موسیقی را چنین تعریف کرده اند: 
معرفت الحان و آنچه التیام الحان بدان بود و بدان کامل شود. ارسطو موسیقی را یکی از شاخه های ریاضی می دانسته و فیلسوفان اسلامی نیز این نظر را پذیرفته اند، همانند ابن سینا که در بخش ریاضی کتاب شفا از موسیقی نام برده است ولی از آنجا که همه ویژگی های موسیقی مانند ریاضی مسلم و غیرقابل تغییر نیست، بلکه ذوق و قریحه سازنده و نوازنده هم در آن دخالت تام دارد، آن را هنر نیز می دانند. در هر صورت موسیقی امروز دانش و هنری گسترده است که دارای بخش های گونان و تخصصی می باشد.

صدا در صورتی موسیقی نامیده می شود که بتواند پیوند میان اذهان ایجاد کند و مرزی از جنس انتزاع آن را محدود نکند. موسیقی به دو بخش تقسیم می شود:
1- موسیقی ضربی
2- موسیقی بی ضرب

* موسیقی ضربی به موسیقی هایی گفته می شود که دارای وزن باشد مانند آهنگ هایی که برای رقص ساخته شده باشد، پیش درآمد، مارش و غیره. 

* موسیقی بی ضرب آن است که دارای وزن معین و معلومی نباشد که بهترین نمونه آن آوازهای موسیقی ایرانی می باشد. 

هر ملتی به هر نحوی خاص داستان احسان و بخشش را ضمن افسانه ها و قصه ها بیان داشته است. می توان گفت که تمام ملل و اقوام مختلف از این قبیل قصص برای خود ساخته و آنها را در طول هزاران سال سینه به سینه به یکدیگر نقل کرده اند.

یونان

یونانی ها هرمس را به شکرانه بخشیدن موسیقی ستایش می کردند اما هرمس خدای بازرگانی و بازرگانان بود و به نظر ما بعید می آید که بتواند با موسیقی سر و کاری داشته باشد. ولی از نظر دور نباید داشت که او در عین حال پیک و قاصد خدایان دیگر نیز بود. قطعاً هنگامی که او ضمن گردش و ساحت در ساحل دریای مدیترانه رشته روده ای را که از برادرش آپولون به سرقت برده بود را بر روی کاسه لاک پشتی استوار کرد از جانب ابومنش یعنی زئوس و محبوبه اش مایا مأموریتی به عهده داشته است و به این ترتیب است که اولین ساز یعنی لیر بوجود آمد.

چین

چینی ها خیلی پیش از این با موسیقی آشنایی داشتند چهار هزار و پانصد سال پیش از این پادشاه مقتدری به نام هائونک تی فرمان داد تا موسیقی را اختراع کنند و چهچهه مرغان و زمزمه جویباران را سرمشق دانایان و خردمندان کشور خویش قرار داد.

ژاپن

در ژاپن روزی و روزگاری الهه خورشید قهر کرد و به پناهگاه خود خزید، مردم هر چه عقلشان را روی هم ریختند جز این حیله ای به خاطرشان نرسید که با سرودن الحان متوالی و پیوسته، او را به بیرون آمدن تشویق کنند، حتی امروز نیز در ژاپن به هنگام وقوع کسوف، مردم به خواندن آوازهای فوق العاده قدیمی متوسل می شوند.
منبع: کتاب موسیقی در ایران
نویسنده: سجاد فرهادی