یکی از اجزاء اصلی موسیقیایی تم موسیقی است که بیشتر به شکل ملودی نمایان می گردد و ساختمان و استراکچر موسیقی بر بنیان آن گذارده می شود.

تم موسیقی

تم موسیقی درواقع سوژه اصلی و به بیان دیگر سناریو و طرح اصلی داستان است که در بیان احساس موسیقی جلوه گر می شود.

و چون حاوی اجزاء و عناصر متشکله موضوعی است لذا به مانند طرح قصه و پرورش تنوعات و دگرگونی ها و توسعه آن که به شکلی اوج و فرود داستان است باعث به وجود آمدن و خلق یک اثر موسیقی خوب خواهد شد. 

هرچقدر تم و موضوع یک قصه یا موسیقی زیباتر و پرورش یافته تر باشد آن اثر جذابتر گیراتر خواهد بود. تم موسیقی ایده ای است که می تواند از اتصال چند یا چندین موتیف مختلف با یکدیگر و با تکرارهای گوناگون یک موتیف در طی یک قطعه به وجود آید. 

عناصر متشکله تم موسیقی

یک تم ممکن است ملودیک، هارمونیک، ریتمیک و یا ترکیبی از هر سه عنصر باشد و در این حالت تشکیل جمله کوتاه و یا طولانی را بدهد. تقسیمات تمیک (Themeic) موسیقی نیز بر دو نوع است. 

انواع تم موسیقی

اگر از دو قسمت مساوی و مجزا از هم تشکیل شده باشد آن را تم دوره ای (Periodical Theme) و جمله ای دوره ای یا جمله پریودیک می گویند، در غیر این صورت آن را تم عبارتی (Satz Theme) می نامند. 

شباهت شعر با تم موسیقی

در یک جمله یا تم دوره‌ای مثل مصراع یک شعر شباهت زیادی بین دو قسمت آنها وجود دارد. برای مشخص کردن آن قسمتها از یکدیگر قسمت اول را بیپشرو (Antecedent) و قسمت دوم را دنباله رو (Consequent) می گویند.

منبع: اطلاعات جامع موسیقی
تألیف بهرام نفری