هاردی گاردی Hurdy-Gurdy

هاردی گاردی از آن دست سازهای قدیمی است که تاریخ ساختش به قرن دوازده و سیزده میلادی بازمی‌گردد.
این ساز قدیمی که در کنسرت‎های قرون وسطایی نواخته می‌شده است، صورتی شبیه کشتی و صدایی شبیه ویولن دارد.
از این ساز با عنوان ویولون چرخان نیز نام برده می‌شود،‌ نامی که کیفیت تولید صدا را در این ساز بیشتر توضیح می‌دهد؛ درواقع در این ساز به جای تولید صدا با کشیدن آرشه بر روی سیم‌های زهی از طریق چرخاندن دسته صدای اصلی ایجاد می‌شود.
قسمتی از عملکرد این ساز را که شباهت‌هایی با ویولن دارد، را می‌توان درک کرد. چرخ هاردی گاردی رشته‌هایی را روی سیم‌های ساز می‌کشد، دقیقا مثل آرشه ویولن که روی سیم‌ها کشیده می‌شود. بر روی گردن این ساز یک کیبورد مینیاتوری قرار دارد که بر روی تکه چوب‌های کوچک این ساز که Tangent نامیده می شوند، فشار وارد می‌کنند.
بر خلاف ویولن، یک استاندارد که بر روی Hurdy-Gurdy قرار دارد وجود DroneString هایی است که نه pitch را تغییر می‌دهند و نه با ملودی بازی می‌کنند.
کار اصلی این سیم‌ها ایجاد یک صدای پس‌زمینه در هنگام نواخته شدن ساز است.
دقیقا مثل عملکردی که در ساز بگ پایپ وجود دارد.
هاردی گاردی از سازهای رشته‌ای خاورمیانه‌ای توسعه یافته است.
در اوایل قرون وسطا نسخه ابتدایی آن با نام organistrum ساخته شد.
«هاردی-گاردی / Hurdy-Gurdy» اولین ساز زهی است که مضراب‌های آن به کلیدهایی متصل شده است.
لغت فرانسوی Viella a Roue یا ویولون چرخان شیوه تولید صدا را در این ساز توضیح می‌دهد. حرکت قوسی‌شکل آرشه ویولون در اینجا با چرخی متصل به یک دسته کوچک، انجام می‌شود و در اصل ایجاد صدا با چرخاندن این دسته انجام می‌گیرد.