سازشناسی چنگ کرمانی

چنگ کرمانی

ساز چنگ کرمانی نوعی قیچك است كه در اصطلاح محلی به آن ساز چنگ کرمانی گفته می‌شود. این ساز در مناطقی از جیرفت، منوجان، كهنوج، قلعه گنج و بردسیر رایج است و به نوازنده آن چنگی گفته می‌شود.
شایان ذكر است به قیچك بردسیر در اصطلاح محلی «كمونچه» گفته می‌شود.
همچنین ساز دیگری با نام چنگ قطی در منطقه رواج دارد که از قوطی‌های حلبی و تخته ساخته می‌شود و دارای سه سیم است.

سازشناسی چنگ کرمانی

از این ساز در روستای چاه داد خدا و شهرستان منوجان کرمان استفاده می‌كنند.
تعدادی از سازهای کرمان تقریبا از صفحه روزگار محو شده است و تعدادی نیز به علت عدم تمایل هنرمندان جوان به سازهای دستگاهی ایران جایگاه اصلی خود را از دست می‌دهد.
در این میان می‌توان از چوغ، چوغرو، جاریگ، درک، نقاره، سنگ، کوزک، چوب سر، چلیک و خلخال به عنوان سازهای کوبه‌ای پوست‌دار و از سرنا، کرنا، سفید مهره، نی محلی، نی جفتو، نی مشکی، فیقو، شاخ نفیر و سوتک به عنوان سازهای بادی استان کرمان نام برد.

سازشناسی چنگ کرمانی

باستان‌شناسان در کاوش‌های منطقه بشاگرد به نوعی سرنا دست یافته‌اند که قدمتی هفت هزار ساله دارد و همچنین سرنای دیگری مربوط به دوره هخامنشی در موزه ساز کرمان نگهداری می‌شود.
چنگ، چنگ قوطی و یروتی نیز سازهای زهی کرمان است.
با توجه به اینکه این آواها و نواها و سازها اکنون هم کاربرد عام ندارند و برای بسیاری از مردم ناشناخته هستند، بیاندیشیم که آیا یک یا دو نسل آینده هیچ نوع آشنایی با آنها خواهند داشت.
شاید بازهم تعدادی از این سازها تنها در موزه ها نگهداری شود و یا اینکه اگر بتوان خوش‌بین بود، در ارکسترها به عنوان سازهای مکمل مورداستفاده قرار گیرد اما اهمیت و جایگاه اصلی خود را با ادامه این روند از دست خواهد داد.